Prof. Dr. Osman Can
Anayasa Hukuku Profesörü | Stratejik Danışman
Prof. Dr. Osman Can, anayasa hukuku ve devlet mimarisi alanında hem teorik derinliğe hem de üst düzey yargı pratiğine sahip uluslararası bir hukukçudur. Hukuka salt normatif bir metin olarak değil; yasama ve yürütmenin fiili güç dinamikleri ile siyasal ve ekonomik rasyonellik üzerinden işleyen bir denge-denetim mekanizması olarak yaklaşır. Kurumsal analizlerinde yargıyı izole bir aygıt olarak görmek yerine; parti içi demokrasi, seçim hukuku ve icrai gücün devlet içindeki konsantrasyonunu dikkate alan yapısal gerçekliği merkeze alır.
Marmara Üniversitesi ve Frankfurt Goethe Üniversitesi’nde anayasa hukuku ve Türkiye’nin anayasal sistemi üzerine dersler veren Prof. Dr. Can, hazırlıkları süren Türkiye Cumhuriyeti Anayasası başlıklı kapsamlı eserinde de anayasal mimariyi salt hukuki bir çerçeveden çıkarıp; toplumun psikodinamikleri, kurucu travmaları ve antropolojik temelleri üzerinden okuyan dinamik bir zemin inşa etmektedir.
Küresel Riskler, Kurumsal Çöküşler ve Rasyonel Strateji Dünyanın ve bölgenin içinden geçtiği derin siyasal kaygılar, ekonomik belirsizlikler ve kurumsal çöküş (institutional decay) tehditleri karşısında makro düzeyde stratejik analizler sunar. Ulusal ve uluslararası aktörlerin, makro ölçekli ticari yapıların ve kamu kurumlarının karşılaştığı varoluşsal regülasyon krizlerini; toplumların negatif sosyal sözleşme dinamikleri ve siyasal rasyonellik üzerinden okuyarak çıkış yolları inşa eder. Hukuku, kriz anlarında statik bir bariyer olmaktan çıkarıp; devlet aygıtı, ekonomik refah ve devasa risklerin kesişim noktasında uyuşmazlıkları dengeleyen, güvenceli ve çözüm odaklı bir mekanizma olarak kurgular.
Kamu Hukukunda Kriz Yönetimi ve İçtihat Mimarlığı Akademik vizyonunun yanı sıra Türkiye’nin siyasi ve hukuki açıdan en çalkantılı dönemlerinde Anayasa Mahkemesi (AYM) Raportör-Hâkimi olarak görev yapmış, sistemin kilitlendiği kritik uyuşmazlıklarda vizyoner çözümler üretmiştir:
- Demokratik Siyasetin Korunması: Parti kapatma davalarını pür bir norm uygulaması olmaktan çıkararak; konuyu siyaset bilimi, sosyolojik gerçeklik ve demokratik gereklilik eksenine oturtan yaklaşımıyla mahkemenin nihai kararlarına ve içtihatlarına yön vermiştir.
- Sosyal Haklar ve Rasyonelleştirme: Sendikal haklar ve grev üzerine sunduğu vizyonla, bu hakların koruma alanını genişletirken eşzamanlı olarak rasyonelleştirici ve sürdürülebilir bir hukuki çerçeveyi de mümkün kılmıştır.
- Ekonomik Regülasyon ve Özelleştirme: Türk Telekom ve limanların özelleştirilmesi sürecinde hazırladığı hukuki çerçeve ile tıkanan süreçlerin aşılmasını ve ekonomik dengenin kurulmasını sağlamıştır.
Uluslararası Etki ve Otorite Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde milletvekilliği ve anayasa uzlaşma süreçlerinde aktif rol almış, Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu üyesi (2014-2018) ve Bilimsel Danışma Kurulu Başkan Yardımcısı olarak, çeşitli ülkelerdeki anayasal ve kurumsal değişim süreçlerinde uluslararası analist ve raportör sıfatıyla stratejik destek sunmuştur. Max-Planck Avrupa Hukuk Tarihi Enstitüsü (Frankfurt) ve Woodrow Wilson International Center for Scholars (Washington D.C.) gibi saygın kurumlarda araştırmalar yürütmüştür. Almanca, İngilizce ve Türkçe dillerinde kamu hukuku, anayasa yargısı ve uyuşmazlık çözümü üzerine yayımlanmış çok sayıda akademik eseri ve makalesi bulunmaktadır.